Free eBooks Library

Your last ebook:

You dont read ebooks at this site.

Total ebooks on site: 11000

You can read and download its for free!

Browse ebook by author: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 

Text on one page: Few Medium Many
Produced by Louise Hope





[Transcriber’s Note:

This text contains characters that require UTF-8 (unicode) file
encoding, including a few Greek words:

œ (oe ligature)
ẽ ũ (e, u with “tilde”)
λοιμός, λιμός (accented Greek)

If any of these characters do not display properly--in particular,
if a diacritic does not appear directly above its letter--or if the
apostrophes and quotation marks in this paragraph appear as garbage,
make sure your text reader’s “character set” or “file encoding” is set
to Unicode (UTF-8). You may also need to change the default font. As a
last resort, use the Latin-1 version of the file instead.

Forms such as “y^e” (for “the”) represent “y” with small “e” printed
directly above.

The e-text consists of two titles: Caius’s original _De Canibus
Britannicis_ and Fleming’s translation _Of English Dogges_, both from
the 1912 Cambridge edition of Caius’s _Complete Works_. The separate
texts are followed by a combined text, giving the Latin original and the
English translation in small alternating segments. Note that the single
large table of the Caius original was broken into five smaller “Dialls”
in the translation.

Numbers in parentheses were printed in the gutter; they represent pages
(translation) or leaves (Latin) of the original editions, as used in
their respective Indexes. Sidenotes (Latin only) are shown in brackets.

Additional notes are at the end of the e-text.]


* * * * *
* * * *
* * * * *


IOANNIS CAII
BRITANNI

DE
_Canibus Britannicis libellus._


_Ad Gesnerum._

Scripsimus ad te (charissime Gesnere) superioribus annis variam
historiam de variis quadrupedum, avium, atque piscium formis, variis
herbarum atque fruticum speciebus & figuris. Scripsimus & de canibus
quædam ad te seorsum, quæ in libro tuo de iconibus animalium ordine
secundo mansuetorum quadrupedum, ubi de Canibus Scoticis scribis, & in
fine epistolæ tuæ ad Gulielmum Turnerum de libris a te editis, inter
libros nondum excusos, te editurum polliceris. Sed quia de Canibus
nostris quædam in eo libello mihi videbantur desiderari, editionem
prohibui, & alium promisi. Quamobrem, ut promissis meis starem,
& expectationi tuæ satisfacerem, homini omnis cognitionis cupido,
universitatem generis, differentiam atque usum, mores & ingenium, veluti
(1b) methodo quadam conabor explicare. Dispertiar in tres species,
Generosam, Rusticam, & Degenerem; sic ut de illa primò, de hac postremò,
de rustica, medio loco tibi dicam. Omnes Britannicos vocabo; tum quòd
una Insula Britannia, ut Anglicos omnes, sic quoque Scoticos omnes
complectatur: tum quòd venatibus magis indulgemus, quia voluptati ex
feris & venatione, propter animalium copiam, atque hominum otium, magis
Britanni sumus dediti, quàm eorum animalium indigi & negotiosi Scoti.
[Ex generosis venaticis.] Ergo cum omnis ratio generosæ venationis, vel
in persequendis feris, vel in capiendis avibus finiatur, canum, quibus
hæc aguntur, duo genera sunt: alterum quod feras investiget, alterum
quod aves persequatur. Utraque Latinis uno & communi nomine dici possunt
venatica. Sed Anglis cum aliud esse videatur feras sectari, aliud aves
capere, ut primum venationem, secundum aucupium nominant, ita canum
nomina volunt esse diversa: ut qui feras lacessunt, venatici; qui aves,
aucupatorii dicerentur. Venaticos rursum divido in quinque genera. Aut
enim odoratu, aut visu fatigant feras, aut pernicitate vincunt, aut
odoratu & pernicitate superant, aut dolo capiunt.

[Sagax.] Qui odoratu fatigat, & prompta alacritate in venando utitur,
& incredibili ad investigandum sagacitate narium valet: a qua re nos
sagacem hunc appellamus, quem Græci ab investigando ἰχνευτὴν, à nare
ῥινηλάτην dicunt. Huic labra propensa sunt, & aures ad os usque pendulæ,
corporisque (2) media magnitudo. [Leverarius.] Hunc Leverarium
vocitabimus, ut universum genus in certas species atque nomina
reducamus: cum alioqui usus aut officii nomine, in unitatem speciei
adigi nullo modo queant. Nam alius leporis, alius vulpis, alius cervi,
alius platycerotis, alius taxi, alius lutræ, alius mustelæ, alius
cuniculi (quem tamen non venamur nisi casse & viverra) tantum odore
gaudet: & in suo quisque genere & desiderio egregius est. Sunt ex his
qui duos, ut vulpem atque leporem, variatis vicibus sequi student, sed
non ea felicitate, qua id quod natura sequi docuit: errant enim sæpius.
[Terrarius.] Sunt qui vulpem atque taxum solum, quos Terrarios vocamus;
quod subeant terræ cuniculos, more viverrarum in venatu cuniculorum,
& ita terrent mordentque vulpem atque taxum, ut vel in terra morsu
lacerent, vel è specu in fugam aut casses cuniculorum ostiis inductas
compellant. Sed hi in sagacium genere minimi sunt. [Sanguinarius.] Qui
insequuntur, majores: propenso & hi labro atque aure, nec vivas tantum
uti memorati omnes, sed & mortuas quoque conspersi sanguinis odore
persequuntur. Sive enim vivæ sauciantur feræ, atque è manibus venatorum
elabuntur, sive mortuæ ex vivario sublatæ sunt (sed profusione sanguinis
utræque) isti canes odore facilè persentiscunt, & subsequuntur. Eam ob
causam ex argumento sanguinarii appellantur. Cum tamen fieri solet ut
furum astutia nullo consperso sanguine abripiatur fera, etiam sicca
hominis vestigia (2b) per extentissima spatia nullo errore sequi nôrunt,
in quantalibet multitudine secernere, per abditissima & densissima loca
appetere, & si flumina tranent etiam persequi, cumque ad ulteriorem
ripam perventum est, circuitu quodam qua fugitum est investigare, si
primo statim odore in vestigium furis non inciderint. Sic enim arte
inveniunt, quod fortuna nequeunt, ut rectè videatur ab Æliano scriptum
lib. 6. cap. 59. de animalibus, τὸ ἐνθυμητικὸν καὶ διαλεκτικὸν, καὶ
μέντοι καὶ τὸ αἱρετὸν, hoc est, considerationem, ratiocinationem, atque
etiam participationem seu arbitrium canibus hisce venaticis inesse; nec
ante cessant persequi, quàm sunt fures comprehensi. Eos luce in tenebris
habent heri, nocte producunt, quo alacriores in persequendo sint assueti
tenebris, quibus prædones delectantur maximè. Iidem, cum fures
insequuntur, non ea donantur libertate qua cum feras, nisi in magna
celeritate fugientium furum, sed loro retenti herum ducunt qua velit
ille celeritate, sive pedes sit, sive eques. In confiniis Angliæ atque
Scotiæ propter frequentia pecorum & jumentorum spolia, multus usus hujus
generis canum est, & principio discit pecudem & armentum persequi,
postea furem relicto armento. In hoc genere nullus est aquaticus
naturaliter, nisi eos ita nominare placeat, qui Lutram insequuntur,
qui subinde ripas, subinde aquas frequentant. Non recusant tamen omnes,
aviditate prædæ tranantis flumina, etiam aquis se committere. Sed hoc
desiderii potius est, quàm naturæ. Quod autem ex (3) his aliquas Brachas
nostri, Rachas Scoti sua lingua nominant, in causa sexus est, non genus.
Sic enim canes fœminas in venatico genere vocare solent nostri. Ad
postremum, in natura sagacium est, ut alii pervestigando taceant ante
excitatam feram, alii statim ad primum odorem voce prodant animal, etsi
remotum adhuc, & in cubili; & quo juniores, eo petulantioris oris &
mendacioris sunt. Ætas enim & venandi assiduitas experientiam in his
facit & certitudinem, ut in aliis omnibus, maximè, cum norint
obtemperare domino vel inhibenti vel animanti. [Agasæus.] Quod visu
lacessit, nare nihil agit, sed oculo; oculo vulpem leporemque
persequitur, oculo seligit medio de grege feram, & eam non nisi bene
saginatam & opimam oculo insequitur, oculo perditam requirit, oculo, si
quando in gregem redeat, secernit, cæteris relictis omnibus, secretamque
cursu denuo fatigat ad mortem. Agasæum nostri abs re, quòd intento sit
in feram oculo, vocant. Usus ejus est, in septentrionalibus Angliæ
partibus magis quam meridionalibus; locis planis & campestribus, quàm
dumosis & sylvestribus; equitibus magis quàm peditibus, quo ad cursum
equos incitent (quibus delectantur magis quàm ipsa præda) assuescantque
sepes fossasque inoffensè & intrepidè transilire & aufugere, quò
insessores per necessitates & pericula salutem fuga sibi quærant, aut
hostem insequendo cum velint cædant. At si quando canis aberraverit,
dato signo quàm mox accurrit, & feram de integro subsequens, clara voce,
cursuque celeri ut ante lacessit. [Leporarius.] Quod pernicitate vincit,
(3b) leporarius dicitur, quòd præcipua ejus cura, præcipuusque usus est
in persequendo lepore. Quanquam & in capiendo platycerote, cervo,
dorcade, vulpe, & hoc genus aliis feris, & viribus & memorata velocitate
valent: sed plus minus pro suo quisque desiderio, & corporis firmitudine
aut exilitate. Est enim strigosum genus: in quo alii majores sunt, alii
minores: alii pilo sessili, alii hirto. Majores majoribus, minores
minoribus feris destinamus. Cujus naturam in venatione, magnam; in hoc,
miram deprehendi: quòd (referente Joanne Froisarto historico lib. hist.
suæ 4.) leporarius Richardi secundi Anglorum regis, qui ante neminem
præter regem agnoverat, venientem Henricum Lancastriæ ducem ad castellum
Flinti ut Richardum comprehenderet, relicto Richardo, Henricum solitis
in Richardum favoribus exceperit; quasi adversitates Richardi futuras
intellexerat & præsentiscerat. Id quod Richardus probe animadvertit,
atque ut præsagium futuri interitus verbis non dissimulavit. [Levinarius
seu lorarius.] Quod sagacitate simul & pernicitate potest, & genere, &
compositione corporis medium est inter sagacem illum & leporarium, &
à levitate appellatur levinarius, à loro (quo ducitur) lorarius. Hic
propter velocitatem & gravius feram urget, & citius capit. [Vertagus.]
Quod dolo agit, vertagum nostri dicunt, quòd se, dum prædatur, vertat,
& (4) circumacto corpore, impetu quodam in ipso specus ostio feram
opprimit & intercipit. Is hoc utitur astu. Cum in vivarium cuniculorum
venit, eos non lacessit cursu, non latratu terret, nec ullas
inimicitias ostentat, sed velut amicus aliud agens, taciturna
solertia prætergreditur, observatis diligenter eorum cuniculis.



Pages: | 1 | | 2 | | 3 | | 4 | | 5 | | 6 | | 7 | | 8 | | 9 | | 10 | | 11 | | 12 | | 13 | | 14 | | 15 | | 16 | | 17 | | 18 | | 19 | | 20 | | 21 | | 22 | | 23 | | 24 | | 25 | | 26 | | 27 | | Next |